VAR’ın Artıları ve Eksileri

Video Yardımcı Hakem (Video Assistant Referee) sisteminin ne olduğunu ve ne işe yaradığını tam olarak biliyor muyuz?

Video yardımcı hakem, yani kısaca Var olan bu sistem ilk olarak 2018 yılında Rusya’da düzenlenen Dünya Kupası müsabakalarında karşımıza çıktı. Bu sistemin varlığı, bende ilk önce futbolda bozulan adaletin yeniden dizayn edilmek istendiği düşüncesi oluşmuştu. Fakat bu sistemin işleyişinin nasıl olacağı, artılarının ve eksilerinin neler olacağını merak ediyordum. Bekleyip hep beraber bunları göreceğiz diyordum ve şimdi gördüklerimi sizinle paylaşacağım.

VAR Sistemi Nedir?

Öncelikle Var sisteminin amacını söylemek istiyorum. Var uygulaması sayesinde maçın skorunu etkileyebilecek tartışmalı pozisyonlarda veya hakemlerin kararsız kaldıkları durumlarda pozisyonları birden fazla açıyla tekrar tekrar izlenebilen görüntülerin olduğu uygulamadır.

Maçı yöneten hakemlerin skoru etkileyebilecek bir pozisyonda kararsız kalmaları halinde, Var odası denilen yerde pozisyonları tekrar tekrar izleyerek kararlarını orta hakeme bildirirler. Var odasındaki görevli var hakemin bile kararsız kaldığı pozisyonlarda orta hakem saha kenarına kurulan ekrandan pozisyonu tekrar tekrar izleyip, karar verebilir ve hatta verilen bir kararı değiştirme şansına sahiptir.

Hakemlerin en çok kararsız kaldıkları durumları söylemek gerekirse; topun çizgiyi geçip geçmediğine bağlı gol kararları, penaltı, direkt kırmızı kart ve hakemin yanlış oyuncuya kart göstermesi olarak sıralayabiliriz. Türkiye Futbol Federasyonu Merkez Hakem Kurulu Başkanlığınca VAR sistemi şöyle işlemektedir:

VAR’ın Özellikleri

  1. Gri pozisyonlarda VAR’daki ekip müdahil olmayacak
  2. Açık ve net olan pozisyonların hepsine VAR müdahale edecek
  3. VAR karar vermeyecek, hakemin pozisyonu tekrar izlemesini sağlayacak
  4. Kararı yine maçın orta hakemi verecek.

VAR’da Gri Pozisyon Nedir?

Peki bu gri pozisyonlar nelerdir? Bunu da kısaca şöyle açıklayayım:

Siyah/beyaz olarak kritik yanlış karara örnek vermek gerekirse:

Bir oyuncunun ceza alanı içinde rakibine 6 kusurlu hareketlerden herhangi birini hakeme göre dikkatsizce, aşırı ya da fazla güç kullanarak yapılması sonucunda penaltı verilmemesi, ceza alanı içinde rakibine hiç dokunmamasına rağmen yere düşen rakibe penaltı çalınmaması siyah/beyaz hatadır.

Rakibini ceza alanı içinde hafif bir teması sonucu rakibin yere düşmesine verilecek her karar ( penaltı veya devam ) gri bir karardır. Hani verse de olur vermese de olur denen pozisyonlardır.

VAR Sistemi Artıları ve Eksileri

Şimdi sıra bu sistemin artılarının ve eksilerinin neler olduğunu söylemekte.

Futbol otoriterlerinden tutun, taraftarlara ve hatta futbolu uzaktan takip edenlerin bile var hakkında söylediği tek şey var, o da; bu uygulama sayesinde hakem hatalarının azalacağı üzerine olmuştur. Bunu 2018 Dünya Kupasında başta olmak üzere kendi ligimizde de verilen onlarca hatalı kararlardan nasıl geri dönüldüğünü gördük.

Saha içerisinde kalıcı adalet sisteminin temini böylece sağlanmış oluyordu. Peki bu sistemin ne gibi olumsuzlukları olabilirdi? Benim bizzat gözlemlediklerimi sıralayacak olursam:

VAR’ın Eksikleri ve Zararları

  1. Maçın temposunu düşürüyor ve yavaşlatıyor.
  2. Statta olanların maça yönelik konsantrasyonunu azaltıyor.
  3. Golü atan her oyuncu tam anlamıyla golün sevincini yaşayamıyor ve statdakiler tepkilerini tam veremiyorlar.
  4. VAR’ın devreye girdiği pozisyonlarda stattaki izleyicilerin pozisyonun tekrarını göremiyorlar ve bu tartışmalı sürecin dışında kalıyorlar. Bu durumda da seyircinin maçtan kopabiliyor ve öfkeleniyor.
  5. Sporcular soğuyorlar.

Son olarak, var sisteminin uygulanması güzel ve hata payını azalttığı doğrudur fakat hakemlerin bu uygulamada pozisyonları izleyip karar verme sürelerini azaltmaları gerekmektedir. Bu süre en az 1 dakikayı geçmemelidir. Bu süre 3 dk. ve daha uzun sürmesi durumunda sporcuların vücut ısıları düşer ve sakatlanma olasılığı artar.

Bu yazımın başta okuyucular olmak üzere tüm futbolseverlere faydalı olması temennisiyle…

1 Yorum

Yorum Yaz

Yorumunuzu yazınız.
Adınız